{"id":91,"date":"2023-10-17T07:48:19","date_gmt":"2023-10-17T07:48:19","guid":{"rendered":"https:\/\/proefdieronderzoek.be\/?page_id=91"},"modified":"2023-10-17T08:42:06","modified_gmt":"2023-10-17T08:42:06","slug":"de-regels","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/proefdieronderzoek.be\/?page_id=91","title":{"rendered":"De regels"},"content":{"rendered":"\n

De 3 V’s<\/h3>\n\n\n\n

E\u00e9n van de hoekstenen in proefdieronderzoek is het principe van de\u00a0\u20183 V\u2019s\u2019 dat onderzoekers verplicht\u00a0het\u00a0aantal proefdieren te\u00a0verminderen<\/em>,\u00a0proeven te\u00a0verfijnen<\/em>\u00a0om dierenleed tot een minimum te herleiden en waar\u00a0mogelijk,\u00a0proefdieren te\u00a0vervangen<\/em>\u00a0door andere methodes.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Verminderen<\/h4>
Verminderen\u00a0betekent dat onderzoekers methodes gebruiken waarbij ze evenveel informatie verkrijgen met minder dieren, of meer informatie met hetzelfde aantal dieren. Bijvoorbeeld, dezelfde proefdieren kunnen gebruikt worden in meerdere studies en geco\u00f6rdineerde, internationale samenwerkingen verhinderen dat hetzelfde onderzoek op meerdere plaatsen gedaan wordt. Anderzijds zorgen innovaties in bijvoorbeeld\u00a0beeldvormingstechnologie\u00a0ervoor dat verschillende\u00a0gegevens voor\u00a0\u00e9\u00e9n enkel dier kunnen verzameld\u00a0worden.\u00a0Het herleiden van het aantal dieren tot een minimum staat centraal maar het is tegelijkertijd belangrijk om te verzekeren\u00a0dat onderzoekers steeds voldoende informatie verzamelen om tot een resultaat te komen. Als het aantal dieren zo\u00a0klein wordt\u00a0dat de\u00a0resultaten van de proef geen wetenschappelijke waarde meer hebben (onvoldoende\u00a0statistische kracht), dan zijn de proefdieren\u00a0onnodig gestorven en is dit onaanvaardbaar.<\/div><\/div>\n\n\n\n

Verfijnen<\/h4>
Verfijnen\u00a0betekent dat onderzoekers methodes gebruiken die er voor zorgen dat het dierenleed zo veel mogelijk wordt beperkt en dat het dierenwelzijn maximaal wordt ondersteund. Naast het ethische aspect zijn er ook sterke wetenschappelijke drijfveren om verfijning\u00a0toe te passen. De manier waarop proefdieren worden gehuisvest en behandeld in wetenschappelijk onderzoek kan hun fysiologie en\u00a0gedrag be\u00efnvloeden. Een simpele handeling zoals het vastnemen van een proefdier bijvoorbeeld, kan de bloeddruk en hormonenbalans veranderen. Dit is niet alleen onaangenaam voor het dier, maar het kan ook\u00a0de geldigheid en reproduceerbaarheid van bepaalde data be\u00efnvloeden. Daarom is het\u00a0minimaliseren\u00a0van de impact van\u00a0stress en ongemak van zeer groot belang, in de eerste plaats voor het welzijn van het\u00a0dier, maar daarnaast ook voor de wetenschap.<\/div><\/div>\n\n\n\n

Vervangen<\/h4>
Vervangen\u00a0betekent in de plaats van dierproeven andere methodes gebruiken, zoals celculturen of computermodellen. Voor bepaalde toepassingen is op dit vlak al enorme vooruitgang geboekt, denk maar\u00a0aan toxicologische testen, waarbij we de schadelijkheid van een product kunnen testen aan de hand van (bijvoorbeeld)\u00a0huidcellen in een proefbuis. Voor de studie van sommige\u00a0complexe systemen, zoals bijvoorbeeld de werking van de hersenen of het immuunsysteem, zijn helaas nog steeds proefdieren nodig. Celculturen en computermodellen geven namelijk slechts een\u00a0beperkt beeld over hoe een stof\u00a0werkzaam is in een volledig levend wezen. Onderzoekers gebruiken vaak verschillende modellen in parallel: zowel celculturen als computermodellen en\u00a0proefdieren. Zo kunnen zij een zo goed\u00a0mogelijk beeld vormen van \u00a0het onderliggende mechanismen en de voordelen van iedere benadering maximaal benutten. Deze alternatieve methoden dragen dus\u00a0ook bij aan de eerste V-pijler: verminderen. Het is\u00a0wettelijk verplicht om een alternatieve methode te gebruiken als die bestaat.<\/div><\/div>\n\n\n\n
De “vierde V” van verantwoordelijkheid<\/h5>\n\n\n\n

Iedereen die betrokken is bij proefdieronderzoek, zowel onderzoekers als instituten, dient zijn verantwoordelijk op te nemen om het welzijn van proefdieren te maximaliseren en potentieel leed tot een minimum te herleiden. Hiervoor wordt iedereen die met proefdieren werkt opgeleid en dit is sinds 2004 wettelijk verplicht. Alle onderzoekers die een studie uitvoeren met proefdieren moeten, alvorens ze met hun onderzoek starten, aantonen waarom geen alternatieven voorhanden zijn om hun onderzoeksvraag te beantwoorden. Ook moeten ze steeds het aantal dieren die nodig zijn voor het onderzoek statistisch verantwoorden en de mate van \u201congerief\u201d (niet alleen pijn, maar ook ongemak) bepalen, en de gepaste maatregelen nemen om het minimum leed van het proefdier te verzekeren.<\/p>\n\n\n\n

Dit alles wordt door een onafhankelijke ethische commissie beoordeeld en het onderzoek kan enkel starten mits goedkeuring door deze commissie.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Ethische commissie<\/h2>\n\n\n\n

De Ethische Commissie ziet er op toe dat dierproeven worden uitgevoerd binnen het wettelijke kader rond ethische toelaatbaarheid. Naast de evaluatie van dierproefaanvragen, staan zij ook in voor het inwinnen van informatie en het adviseren van zowel onderzoekers als beleidsmakers.<\/p>\n\n\n\n

Opdracht<\/strong><\/p>\n\n\n\n

De Ethische Commissie heeft als opdracht:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. de evaluatie en goedkeuring van projecten<\/li>\n\n\n\n
  2. het opstellen van ethische criteria rond dierproeven;<\/li>\n\n\n\n
  3. advies verlenen aan onderzoekers, proefleiders en medewerkers over de ethische aspecten van dierproeven;<\/li>\n\n\n\n
  4. een retrospectieve analyse uit te voeren waar mogelijk<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Samenstelling<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    De Ethische Commissie is samengesteld uit ten minste zeven leden. Ieder project wordt dus beoordeeld door minstens zeven experten, waarin steeds de volgende specialisaties vertegenwoordigd zijn<\/p>\n\n\n\n